kiến thức
Ăn chay tốt cho sức khỏe

 Ăn chay trên thế giới nói chung hiện nay gồm ba nhóm chính như sau: (1) Ăn chay thuần túy hay ăn chay hoàn toàn (Strict vegetarian/Vegan), không ăn tất cả thực phẩm là động vật hoặc các sản phẩm xuất phát từ động vật; (2) Ăn chay có uống sữa (Lacto vegetarian) và không ăn trứng, thịt đỏ, thịt gà vịt và những loại hải sản khác; (3) Ăn chay có uống sữa và ăn trứng (Ovo-lacto vegetarian) và không ăn thịt đỏ, thịt gà vịt và những loại hải sản khác.

 Ngoài lý do tôn giáo, người ăn chay có thể do những động lực khác nhau. Có thể kể một số lý do đưa đến việc ăn chay phổ biến như sau.

Ăn chay vì quan tâm tới môi trường: Vì việc nuôi súc vật để lấy thịt sẽ làm ô nhiễm môi trường do các chất phế thải của chúng; Thủy hải sản bị đánh bắt nhiều đến nỗi các loài tôm cá đang rơi vào tình trạng diệt chủng; Phí phạm quá nhiều thực phẩm để nuôi súc vật trong khi có nhiều người đói vì thiếu lúa gạo.

Ăn chay vì lòng nhân từ: Vì muốn làm giảm sự đau khổ của súc vật nếu không giết chúng làm thức ăn cho con người. Đối với những người này, súc vật cũng có cảm xúc như con người, cũng sợ hãi và đau đớn khi bị giết.Họ cho rằng giết súc vật để ăn thịt là hành động tàn ác.

Ăn chay vì lý do kinh tế: Một số người ăn chay đơn giản chỉ vì rau trái tương đối rẻ tiền hơn hoặc không có điều kiện nuôi hoặc mua súc vật để lấy thịt ăn. Một bữa trưa ở tiệm ăn chay bao giờ cũng rẻ hơn là một mâm cơm thịnh soạn trong nhà hàng đắt tiền đầy đủ thịt cá.
Ăn chay vì ích lợi cho sức khỏe: Đây là lý do hiện nay đưa nhiều người đến việc ăn chay.

Ảnh hưởng tích cực của việc ăn chay đến sức khỏe con người gần đây đã được nghiên cứu kỹ lưỡng, và những kết quả đã được công bố luôn luôn khích lệ người ăn chay. Nhiều người ở phương Tây hiện áp dụng chế độ ăn chay chỉ vì muốn tốt cho sức khỏe, tránh được nhiều bệnh đang phát triển tràn lan trong xã hội công nghiệp.

Lợi ích thật sự về sức khỏe của việc ăn chay

Mặc dù chưa có bằng chứng rõ ràng là ăn chay có thể giúp con người tăng thêm tuổi thọ, nhưng chế độ ăn chay được cân bằng với đủ các chất dinh dưỡng đã có bằng chứng chứng minh tốt cho sức khỏe và không có nguy cơ suy dinh dưỡng như nhiều người vẫn lầm tưởng.

Một số lợi ích về sức khỏe của việc ăn chay, cụ thể là làm giảm nguy cơ các bệnh có thể kể như sau.

Giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch:

Cholesterol và chất béo bão hòa chỉ có nhiều trong thịt mỡ động vật. Vì vậy, người ăn chay ít bị rối loạn lipid huyết mà nhiều người gọi “cao mỡ trong máu”, và đó đã được chứng minh là nguyên nhân gây ra các bệnh tim mạch như tăng huyết áp, vữa xơ động mạch đưa đến bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim. Nhiều nghiên cứu cho hay, nếu giảm cholesterol trong máu xuống 10%, nguy cơ bệnh động mạch vành sẽ giảm đến 30%.

Kết quả một nghiên cứu mang tên Oxford Vegetarian Study ở Anh quốc được công bố năm 1994, thực hiện trong 12 năm với đối tượng nghiên cứu là 6000 người ăn chay và 5000 người ăn thịt, cho thấy bệnh động mạch vành ở nhóm ăn chay thấp hơn nhóm kia tới 28%.

Các nhà nghiên cứu M. Burr và B. Butland đã nhận thấy rằng tỷ lệ người ăn chay chết vì nhồi máu cơ tim thấp hơn so với những người không ăn chay tới 57%.

Các chuyên gia dinh dưỡng F.M. Sacks và B. Armstrong nhận thấy người ăn chay có huyết áp thấp hơn người không ăn chay.Họ cũng thấy ăn chay cũng có thể làm giảm huyết áp ở người đang bị bệnh cao huyết áp.

Giảm nguy cơ béo phì:

Nghiên cứu của Hội Y Khoa Anh Quốc (British Medical Association) cho hay người ăn chay thường có trọng lượng cơ thể vừa phải hơn so với những người ăn nhiều thịt, cá.

Lý do dẫn đến thực tế này: Thức ăn thực vật thường có rất ít chất béo. Năng lượng do rau trái cung cấp chỉ đủ dùng cho cơ thể mà không có dư thừa để tích trữ dưới dạng mỡ béo, và đặc biệt, rau trái có nhiều chất xơ sợi làm cho người ăn mau no nên không ăn quá nhiều.

Tuy nhiên, nếu không ăn thịt mà lại ăn quá nhiều sữa, bơ, cũng khó, giữ cho cơ thể được mảnh mai.

Ít bị rối loạn tiêu hóa, đặc biệt táo bón:

Ăn rau trái đã được chứng minh là rất tốt để không bị táo bón.Nhà nghiên cứu J. S. Gear nhận thấy chỉ có 12% người ăn chay bị rối loạn này trong khi tỷ lệ mắc bệnh này ở người không ăn chay là 33%. Lý do là chất xơ trong rau trái hút nhiều nước, giúp cho khối lượng phân lớn, mềm, dễ dàng cho việc đại tiện, đồng thời lại kéo theo chất cặn bã độc trong ruột già để thải ra ngoài.

Giảm nguy cơ loãng xương:

Loãng xương gây ra do mất khoáng calci trong xương, làm cho xương trở nên giòn, dễ gẫy. Bệnh thường thấy ở nữ giới vào thời kỳ mãn kinh.Kết quả nghiên cứu của A.G. Marsh công bố năm 1988 cho biết là sự mất calci ở người ăn chay ít xảy ra hơn so với người không ăn chay. Theo Marsh, chất đạm động vật có nhiều lưu huỳnh (sulfur), chất này làm tăng độ acid trong máu, đưa đến tăng lượng calci thải ra trong nước tiểu, do đó làm giảm calci trong xương xuống.

Giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư:

Nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy, ăn nhiều thịt động vật sẽ làm tăng nguy cơ bị một số bệnh ung thư ở người, đặc biệt là ung thư đại tràng.

Một nghiên cứu của P. Willet năm được công bố 1990 với đối tượng nghiên cứu là trên 88.000 phụ nữ tuổi từ 34 tới 59 cho thấy là nhóm phụ nữ ăn nhiều thịt đỏ bị ung thư ruột già gấp đôi so với nhóm người chỉ ăn thịt đỏ một lần trong tháng và tỷ lệ này càng thấp hơn nữa ở những người ăn chay.

Cần lưu ý gì về ăn chay?

Một người khỏe mạnh bình thường và ăn chay với một chế độ dinh dưỡng cân bằng sẽ không có vấn đề gì về sức khỏe.Nhưng đối với những ngườì ăn chay thuần túy, nếu không có sự quan tâm đúng mức đến thực đơn hàng ngày, sẽ có nguy cơ thiếu sót một vài chất dinh dưỡng. Do thực phẩm ăn chay chủ yếu dựa vào ngũ cốc, rau quả, củ và các loại hạt nên nếu không biết cách ăn, có thể bị thiếu vitamin như vitamin B12 và một số chất khoáng như sắt, kẽm, calci....

Người ăn chay dùng thêm trứng, sữa và các sản phẩm chế biến từ sữa có thể được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng hơn là ăn chay thuần túy. Chế độ ăn chay thêm trứng, sữa và các sản phẩm chế biến từ sữa thích hợp với các đối tượng như trẻ em đang thời kỳ tăng trưởng, phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú sữa mẹ, hoặc người bệnh mới phục hồi.

Người ăn chay nên lưu ý theo dõi cơ thể có chớm bị các dấu hiệu thiếu vitamin B12. Nếu nghi ngờ bị thiếu hay chớm có dấu hiệu thiếu, nên đổi ăn chay trường sang ăn chay có sữa và trứng vì ăn các sản phẩm như sữa, trứng có thể sẽ bù đủ lượng vitamin B12. Người ăn chay trường hoàn toàn (Strict vegetarian/Vegan) và thường xuyên mệt mỏi nên uống thêm thuốc bổ cung cấp đa sinh tố và chất khoáng (vitamins minerals supplements loại ngày uống 1 viên).

PGS.TS. NGUYỄN HỮU ĐỨC

41
Tin liên quan
 Sữa chua, ăn thế nào mới tốt?
 Giải độc, thanh nhiệt, dưỡng nhan nhờ mận
 Ăn chay và ung thư theo y học hiện đại
 Món ăn chữa chứng biếng ăn
 Cá thu - Thực phẩm bổ não và phòng bệnh
 Mẹ đã biết thế nào là tăng trưởng tối ưu cho trẻ?
 Sữa chua - Dùng thế nào cho tốt?
 Thịt cóc – Dùng thế nào để tránh ngộ độc?
 Chất xơ với sức khoẻ và một số bệnh mạn tính nguy hiểm
 Dinh dưỡng mùa nắng nóng
 Các dưỡng chất giúp xương chắc khỏe
 Những ai cần bổ sung kẽm?
 Nấm - một “thần dược” cho não bộ
 Dinh dưỡng và chăm sóc bé khỏe mạnh trong mùa nóng
 Có nên cho trẻ ăn trứng mỗi ngày?
 Vì sao không nên cho trẻ ăn muối, đường, mật ong?
 Sữa hạnh nhân và sữa đậu nành: Loại nào tốt hơn?
 Nên ăn mấy quả trứng một tuần?
 Nên và không nên khi mang thai: Đồn đoán và sự thật
 Loại muối ăn nào có lợi cho sức khỏe?
 Các loại rau, củ, quả giúp chống nắng nóng
 Ngăn ngừa lão hóa bằng thực phẩm giàu vitamin K
 Ăn cá tốt cho thị lực như thế nào?
 Nên ăn gì trong 3 tháng cuối của thai kỳ?
 4 tác dụng bất ngờ của hoa chuối đối với sức khỏe mẹ bầu
 Sữa ngô - Thanh mát ngày hè
 Lipid trong đời sống chúng ta
 Ăn gì để giảm mỡ máu?
 Những nguồn protein lành mạnh cho chế độ ăn hàng ngày
 Phòng ngừa thoái hóa khớp ngay từ khi còn trẻ
 8 lợi ích không ngờ của dầu oliu
 Thực phẩm giúp lấy lại cân bằng cho gan nhiễm mỡ
 Yêu con theo kiểu "đưa bé lên cao rồi hạ xuống nhanh" coi chừng nguy hiểm đến trẻ
 Lợi ích khi kết hợp hạt Chia với mật ong
 Vai trò của chất béo đối với cơ thể người
 Tác dụng chữa bệnh ít biết của quả dứa
 Thuốc trong thực phẩm
 Thời điểm nào thích hợp nhất để uống sữa?
 Thực phẩm hỗ trợ tiêu hóa
 Ăn trái cây tươi giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường
 Lý do nên ăn táo xanh thường xuyên
 Món ăn - bài thuốc an thần từ hạt sen
 Ăn gì để bổ mắt?
 Đậu xanh - Thực phẩm “vàng” cho sức khỏe
 Giá trị của bưởi, cam, quýt với sức khỏe
 Ăn gì cho làn da sáng đẹp?
 9 thực phẩm nên tránh khi dạ dày của bạn bị tổn thương
 Cách bổ sung canxi cho người cao tuổi
 “Giai đoạn vàng” về tăng trưởng chiều ca
 Công dụng chữa bệnh bất ngờ từ khoai lang
 Lợi ích bất ngờ từ sữa pha bột quế khi trời trở lạnh
 9 thực phẩm giàu chất xơ bạn nên ăn
 6 lợi ích của trái lựu đối với sức khỏe
 Chẳng cần khản cổ giục giã hay ép con, làm theo những cách sau, trẻ sẽ đam mê học tập từ nhỏ
 Những quan niệm chăm sóc trẻ sai lầm bố mẹ cần ngừng áp dụng ngay lập tức
 Thay vì nói “Con làm tốt lắm”, đây là 9 câu nói mà các giáo viên Montessori thường dùng
 Bác sĩ nói gì về việc bật quạt cả đêm khiến bé bị viêm phổi?
 Bổ sung Vitamin D cho trẻ sơ sinh vào thời điểm này là thích hợp nhất
 Làm thế nào để có nhiều sữa cho con bú?
 Cách trị sổ mũi cho trẻ sơ sinh không cần dùng thuốc
 Bật mí cách trị trẻ sơ sinh khóc đêm cực đơn giản nhưng hiệu quả tức thì
 Chuyên gia “lý giải có lý” về phương pháp giáo dục sớm cho trẻ từ 0-6 tuổi
 Trẻ sơ sinh không đi ngoài trong gần 1 tuần có sao không?
 10 cách hạ sốt nhanh cho trẻ cực hiệu quả không cần dùng thuốc
  Nếu bạn muốn nuôi dạy những đứa trẻ chăm chỉ làm việc nhà, sống tự lập, hãy thử "phương pháp Maya"
 Nguy cơ viêm phổi do thói quen xấu
 Nguyên nhân làm mất đi vitamin C trong rau
 Mẹo vặt bỏ túi siêu hay ho để bảo vệ bé khỏi những nguy hiểm trong nhà
 Mách các mẹ một vài mẹo vặt chăm con
 Mẹo trị nghẹt mũi cho trẻ sơ sinh
 5 bộ phận trên cơ thể không nên vệ sinh quá sạch sẽ, nhất là với trẻ nhỏ!
 Em bé 20 tháng bị bỏng nguy kịch vì vật dụng nhà nào cũng có
 Những nguy hại khôn lường khi cho trẻ sơ sinh nằm gối mẹ nên biết để tránh ngay
 Trẻ tử vong do sặc cháo: Cha mẹ cần biết cách xử lý kịp thời để có thể cứu được conTrẻ tử vong do sặc cháo: Cha mẹ cần biết cách xử lý kịp thời để có thể cứu được con
 Trẻ bị ho có đờm phải làm sao và cách điều trị ?
 Số thời gian ngủ cho bé theo từng độ tuổi được chuyên gia khuyến cáo, mẹ hãy lưu về ngay
 Giới Thiệu Tháp Dinh Dưỡng Cho Trẻ Em 3 - 5 Tuổi
  25 cách chăm sóc giúp con khỏe mạnh
 Top Các Loại Thực Phẩm Tốt Cho Não Bộ Của Trẻ
 Kỹ năng sống giúp trẻ được an toàn
 7 mẹo vặt giúp bé ngủ ngoan không quấy khóc
 10 sai lầm khi cho trẻ ăn dặm khiến trẻ biếng ăn, suy dinh dưỡng
 Con tăng động vì mẹ tẩm bổ quá nhiều khi mang thai
 18 mẹo hay bất ngờ để chăm con nhàn
 10 phương pháp nuôi dạy con thành tài của người Do Thái
 Gia đình nào sắp cho con đi biển thì nhất định phải biết những điều này để đảm bảo an toàn cho trẻ
 Muốn con học đâu nhớ đó thì các mẹ tuyệt đối đừng bỏ qua những món ăn này
 Cha mẹ còn cầm tay con theo kiểu này, đề phòng trật khớp tay con
 Danh sách những thực phẩm giàu canxi không thua gì sữa bạn nên biết
 Con càng lớn, sữa mẹ càng "nhạt"?
 Bác sĩ khoa Nhi bày cách sơ cứu sặc sữa ở trẻ sơ sinh mẹ nào cũng cần biết
 Cảnh giác với bệnh tiêu chảy thường gặp ở trẻ trong mùa hè
 Những thói quen giúp trẻ nhanh biết nói, mẹ nhớ tập cho bé nhé
 7 cách giúp bà bầu ngủ ngon, con khỏe mạnh phát triển đến sáng
 5 cách dạy con của cha mẹ đang vô tình hủy hoại con
 8 loại thực phẩm giúp tăng chiều cao hiệu quả nhất, các mẹ nên cho bé ăn hàng ngày
 Những điều cần biết khi bị sốt virus
 16 mẹo dân gian cực hay cho bé yêu khỏe mạnh mỗi ngày
 5 mẹo vặt bổ ích dành cho mẹ đang chăm con nhỏ
 10 mẹo chăm sóc sức khỏe, làm sạch nhà với khoai tây
 11 mẹo nấu ăn biến bạn từ "gà mờ" thành siêu đầu bếp
 10 điều giảm bớt khó chịu khi trẻ ốm
 Các mẹo bảo quản rau củ quả
 Đắp chăn cho trẻ nhỏ khi ngủ, bố mẹ nhất định phải nhớ nguyên tắc tối quan trọng này
 Mẹ nên ăn gì để sữa mát cho bé?
 MẸ NÊN CHĂM SÓC TRẺ BIẾNG ĂN KHI MỌC RĂNG THẾ NÀO ?
 Cách làm các loại sữa chua cho bé dưới 1 tuổi tại nhà nhanh nhất
 Trị rối loạn tiêu hóa cho con
 GIÚP TRẺ TRÁNH KHỎI TÌNH TRẠNG SUY DINH DƯỠNG
 6 loại quả có lợi cho sức khỏe của bé
 7 kỹ năng cha mẹ thông thái dạy con để chúng phát triển và thành công trong tương lai
 Mẹo vặt trị bệnh cho trẻ
 Bổ sung canxi cho trẻ sơ sinh bằng cách nào là tốt nhất?
 4 lỗi mẹ vô tình mắc phải khi thay bỉm cho con khiến trẻ bị ảnh hưởng cột sống, hăm ngứa
 Sổ tay chăm con ai cũng phải biết!
 Mua sữa ở đâu rẻ và an toàn nhất?
 3 bí kíp dạy con kỷ luật từ nhỏ
 Cách dạy con khi bé mắc lỗi cư xử
 5 dấu hiệu nhận diện trẻ thông minh từ lúc mới chào đời
 Công thức bí mật trong thành công của Vinamilk
 6 bước giúp trẻ tăng cân
 11 nguyên nhân tại sao trẻ chậm tăng cân
 10 mẹo nhỏ dỗ bé ngủ ngon trong tích tắc
 Sốt phát ban – Triệu chứng, biến chứng và cách ngăn ngừa
 Những yếu tố khiến trẻ không thể cao lớn và khỏe mạnh
 Thực phẩm tăng cường sức đề kháng cho bé mùa dịch bệnh
 Giúp bé ngủ ngon và sâu hơn mỗi đêm
 Giữ ấm cho bé trong mùa đông lạnh giá
 Bí quyết chăm con bị ốm để mẹ không ốm theo con
 Mẹ càng hay nói, con càng thông minh
 Những cột mốc phát triển của trẻ và bí quyết tăng chiều cao hữu hiệu
 7 sản phẩm cho trẻ em dễ chứa chất độc hại các mẹ nên biết
 Thực phẩm giúp mẹ bầu vượt qua chứng ốm nghén
 10 việc bố nên làm trong giai đoạn con bú sữa mẹ